Pleidooi: meer aandacht trauma en licht verstandelijke beperking bij mensen langer dan 2 jaar in zorg

Conclusie uit recent onderzoek: mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) die langdurend in zorg zijn in de ggz, ervaren meer traumatische ervaringen in hun leven dan mensen zonder aanwijzing van een LVB. Een schokkende 61 procent van de vrouwen met LVB in deze groep heeft (ook) te maken gehad met seksueel geweld. Uit recent onderzoek onder 570 patiënten*, langer dan 2 jaar in zorg, wordt duidelijk dat 86 procent van hen ooit een trauma heeft meegemaakt. Daarvan is er bij 239 mensen (42 procent) aanwijzing voor PTSS (post traumatische stress stoornis). Dit terwijl slechts 8 procent gediagnosticeerd is met PTSS. Bij 228 mensen (40 procent) blijkt verder dat er vermoeden is van een licht verstandelijke beperking**

Gepubliceerd: 15 mei 2019

Onderzoeker en psychiater Jeanet Nieuwenhuis van VGGNet pleit ervoor dat zorgprofessionals meer oog hebben voor PTSS en een laag IQ. En zeker voor de combinatie ervan. Nieuwenhuis: “Wanneer het dossier van een patiënt onvoldoende of geen informatie bevat over vroeger, dan moet dat als eerste verzameld worden. Het is erg belangrijk aandacht te hebben voor iemands ontwikkeling, schooltijd, familie en sociale omstandigheden.” VGGNet is een onderdeel van GGNet, de Gelderse ggz-zorgorganisatie voor mensen met psychische problemen en hun naasten. 

Wake up call
Esther van Gaalen, directeur bij GGNet: “Wanneer we onvoldoende aandacht hebben voor iemands verleden, lopen mensen een verhoogd risico langdurend in de psychiatrie verzeild te raken. Wanneer de diagnose niet klopt, dan slaat de behandeling ook niet aan. En wanneer de diagnose wel juist is, maar het IQ is lager dan de zorgprofessionals denken, heeft de behandeling ook onvoldoende effect. Waardoor iemand onnodig lang in zorg kan blijven.”

Achtergrond
Dit onderzoek van psychiater Jeanet Nieuwenhuis et al van VGGNet is recent gepubliceerd in het hoog aangeschreven tijdschrift European Psychiatry***. De groep onderzochte patiënten was afkomstig van outreachend werkende teams van GGNet en GGZ Oost Brabant. Dit is het tweede onderzoek van Nieuwenhuis over mensen met (een vermoeden van) LVB die langdurend aan de psychiatrie verbonden zijn. Het eerste onderzoek liet zien dat bij deze groep mensen vier keer zo vaak dwang en drang maatregelen werden toegepast****.

* Patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening, langer dan twee jaar in zorg en in behandeling bij een FACT-team. 

** Met een Licht Verstandelijke Beperking bedoelen we in dit onderzoek die groep mensen met een IQ tussen de 50-70 en de groep mensen met zwakbegaafdheid (IQ 70-85) waarbij tevens problemen in de adaptieve vermogens, sociaal functioneren en andere problemen zoals werk, wonen, financiën ed. 

*** Nieuwenhuis JG, Smits HJH, Noorthoorn EO, Mulder CL, Maria Penterman EJ, Inge Nijman HL.

Not recognized enough: The effects and associations of trauma and intellectual disability in severely mentally ill outpatients. Eur Psychiatry. 2019 May;58:63-69. doi: 10.1016/j.eurpsy.2019.02.002. Epub 2019 Mar 2 

**** Nieuwenhuis JG, Noorthoorn EO, Nijman HL, Naarding P, Mulder CL. A Blind Spot? Screening for Mild Intellectual Disability and Borderline Intellectual Functioning in Admitted Psychiatric Patients: Prevalence and Associations with Coercive Measures. PLoS One. 2017 Feb 2;12(2):e0168847. doi: 10.1371/journal.pone.0168847. eCollection 2017.